2027-ci ilin payız semestri üçün müraciətlər bir çox universitetdə artıq açılıb və ingilis dili sertifikatı demək olar ki, hər müraciətin vacib hissəsidir. Ən çox rast gəlinən üç imtahan IELTS Academic, TOEFL iBT və Duolingo English Test-dir (DET). Üçü də dil biliyinizi ölçür, amma formatı, müddəti və nəticələrin çıxma sürəti fərqlidir.
Bu il bir mühüm yenilik də var: TOEFL iBT 21 yanvar 2026-cı ildən yeni 1–6 bal şkalasına keçib. Ona görə də bəzi universitetlərin saytında tələblər hələ köhnə, bəzilərində isə yeni şkala ilə yazıla bilər. Aşağıda hər imtahanın əsas xüsusiyyətlərini rəsmi mənbələrə əsaslanaraq izah edirik.
Əvvəlcə ən vacib qayda: universitetin tələbinə baxın
“Hansı imtahan daha yaxşıdır?” sualının universal cavabı yoxdur. Doğru seçim sizin müraciət etdiyiniz proqramın nəyi qəbul etməsindən asılıdır. Proqram səhifəsində bunları mütləq yoxlayın:
- hansı imtahanlar qəbul olunur (bəzi proqramlar yalnız bir-iki imtahanı qəbul edir);
- minimum ümumi bal və hər bölmə üzrə minimum bal;
- sertifikatın müraciət və ya qeydiyyat anında hələ etibarlı olub-olmaması;
- evdən verilən onlayn versiyaların (IELTS Online, TOEFL iBT Home Edition) qəbul edilib-edilmədiyi.
Bir neçə proqrama eyni anda baxmaq üçün 835 proqramlıq universitet bazamızdan istifadə edə bilərsiniz.
IELTS Academic
- Dörd bölmədən ibarətdir: Listening, Reading, Writing və Speaking. Ümumi müddət təxminən 2 saat 45 dəqiqədir.
- Ballar 0–9 şkalası ilə, tam və yarım bal addımları ilə verilir (məsələn, 6.5). Ümumi bal dörd bölmənin ortalamasıdır və ən yaxın yarım bala yuvarlaqlaşdırılır.
- Azərbaycanda British Council imtahanı kompüterdə Bakıda (AGA Business Center) və Naxçıvanda (Naxçıvan Dövlət Universiteti) keçirir. Academic modulu üçün evdən verilən IELTS Online variantı da var.
- Kompüterdə verilən imtahanın nəticəsi adətən 1–2 gün ərzində çıxır (rəsmi aralıq 1–5 gündür).
- Nəticə iki il etibarlıdır.
IELTS-də Speaking imtahanı imtahançı ilə canlı söhbət şəklində keçir. Canlı ünsiyyətdə özünü rahat hiss edənlər üçün bu üstünlük ola bilər.
TOEFL iBT: 2026-cı ilin yenilikləri
- 21 yanvar 2026-cı ildən bölmə və ümumi ballar 1–6 şkalası ilə, 0.5 addımla verilir. Ümumi bal dörd bölmənin ortalamasıdır.
- Keçid dövründə (iki il) bal hesabatında CEFR səviyyəsi və müqayisəli 0–120 ümumi balı da göstərilir. ETS-ə görə, istənilən bölmədə 5 bal həmin bacarıq üzrə C1 səviyyəsinə uyğundur.
- Reading və Listening bölmələri indi çoxmərhələli adaptiv formatdadır — bölmənin ortasında tapşırıqlar nəticənizə görə uyğunlaşdırılır.
- Bölmələrin əsas müddəti: Reading 30, Listening 29, Writing 23, Speaking 8 dəqiqə (təxminən 90 dəqiqə). ETS bütün proses üçün təxminən 2 saat ayırmağı tövsiyə edir.
- Rəsmi ballar imtahandan 3 gün sonra ETS hesabınızda görünür.
- Ballar iki il etibarlıdır. Evdən, canlı nəzarətçi ilə verilən Home Edition variantı da mövcuddur.
Praktik məsləhət: Universitet tələbi hələ 0–120 şkalası ilə yazılıbsa, hesabatınızdakı müqayisəli 0–120 balına baxın. Şübhəniz olarsa, qəbul ofisinə qısa e-poçt yazıb hansı şkalanı əsas götürdüklərini soruşmaq ən etibarlı yoldur.
Duolingo English Test (DET)
- Tamamilə onlayndır, evdən istənilən vaxt verilir. Təxminən 1 saat fasiləsiz vaxt tələb edir.
- Kompüter-adaptiv testdir: sualların sayı və çətinliyi cavablarınıza görə dəyişir. Sonda yazı və danışıq nümunələri hazırlanır və onlar universitetlərə nəticə ilə birlikdə göndərilir.
- Bal şkalası 10–160, 5 bal addımı ilə. Ümumi baldan əlavə dörd əsas (Reading, Writing, Listening, Speaking) və dörd inteqrasiya olunmuş alt bal verilir.
- Nəticə 2 gün ərzində çıxır; “Faster Results” seçimi ilə 12 saat ərzində.
- Testi aldıqdan sonra onu 21 gün ərzində verməlisiniz; 30 gün ərzində ən çox 3 test almaq olar.
- Nəticə iki il etibarlıdır.
DET çevik və sürətlidir, lakin hər universitet onu qəbul etmir. Bəzi proqramlar, eləcə də viza prosedurları yalnız müəyyən imtahanları tanıya bilər — müraciətdən əvvəl bunu dəqiqləşdirin.
Qısa müqayisə
- Müddət: IELTS ~2 saat 45 dəq; TOEFL iBT ~90 dəq (~2 saat ayırmaq tövsiyə olunur); DET ~1 saat.
- Bal şkalası: IELTS 0–9; TOEFL iBT 1–6 (keçid dövründə 0–120 ilə birlikdə); DET 10–160.
- Nəticə: IELTS (kompüter) adətən 1–2 gün; TOEFL iBT 3 gün; DET 2 gün.
- Etibarlılıq: üçü də 2 il.
- Harada: IELTS — test mərkəzində və ya onlayn; TOEFL iBT — test mərkəzində və ya evdən; DET — yalnız onlayn.
Hansını seçmək? Bir neçə sadə addım
- Hədəf proqramlarınızın siyahısını tutun və hər birinin qəbul etdiyi imtahanları yazın. Hamısında ortaq olan imtahan adətən ən məntiqli seçimdir.
- Müraciət son tarixinizi nəzərə alın: nəticənin çıxma vaxtını və lazım gələrsə, imtahanı təkrar vermək üçün ehtiyat vaxtı planlayın.
- Formatı özünüzə uyğun seçin: canlı Speaking müsahibəsi, kompüter qarşısında danışıq və ya qısa adaptiv test — hər kəs üçün rahat olan fərqlidir.
- Qiymətlər ölkəyə və formata görə dəyişə bilər. Ən dəqiq qiyməti qeydiyyat zamanı rəsmi saytda yoxlayın.
Hazırlıqda sizə necə kömək edə bilərik
Hədəf balınıza çatmaq üçün dil müəllimlərimizlə fərdi hazırlaşa bilərsiniz. Hansı proqramlara real şansınız olduğunu görmək üçün “Şansını yoxla” alətini sınayın, bütün imtahanlar haqqında isə İmtahanlar bölməmizdə ətraflı oxuya bilərsiniz.
Hansı imtahanın sizə uyğun olduğunu birlikdə müəyyən edək. Hədəf universitetlərinizə baxıb sizin üçün ən uyğun imtahanı və hazırlıq planını seçməyə kömək edərik. Ödənişsiz konsultasiyaya yazılın →
Mənbələr
- ETS — TOEFL iBT: Understanding your scores
- ETS — TOEFL iBT Test Content
- ETS TOEFL Help — TOEFL iBT Score Scale Update
- IELTS — IELTS scoring in detail
- British Council — IELTS results
- British Council Azerbaijan — Book an IELTS test
- Duolingo English Test — Test Structure
- Duolingo English Test — Results timing
- Duolingo English Test — Results validity
- Duolingo English Test — How often can I take the test?
- Duolingo English Test — How can I pay?
- Duolingo English Test blog — How is the DET scored?

